MUNDUGUMORLAR’da EVLİLİK…

Farklı kültürlerin farklı ritüelleri eminim hepimizi şaşırtmaya devam edecektir. Bahsedeceğim kabile; Antropolog Margaret Mead’in 1939 yılında analizini yaptığı ilginç ve bir o kadar da asabi bir kabile. Genel olarak kısaca Mundugumor’lardan bahsedecek olursak; Papua Yeni Gine’nin kuzeyinde Yuat Nehri kıyısında yaşayan, yamyamlık özelliği gösteren kabile olarak bilinmektedir.
Birbirlerine karşı güvensizlikle dolu bir kabilenin nasıl hayatta kaldığı büyük bir soru işareti doğrusu. İlginç aile yapısına sahip olan kabile de anneler kızlarına babalar erkek evlatlarına ve erkek evlatlar da babalarına düşman. Sebebine bakarsak; Mundugumor‘lardaki ilginç evlilik yapısından kaynaklanıyor. Aile yapılarında erkeğin birden fazla evlilik yaptığını görebiliyoruz. Karısı yaşlanan erkek yeni genç bir kadın arayışına girmektedir. Bu da erkeğin eşinin pek hoşuna gitmez evde büyük bir tartışma çıkar ve erkek evlat babasıyla tartışır. Yine de erkek yeni bir eş alır. Bir diğer ilginç olan gelenek iki erkek arkadaşın kız kardeşlerini değiş tokuş yoluyla evlenmeleri. Evlenmek isteyen erkek kardeş arkadaşına kız kardeşi karşılığında kendi kız kardeşini teklif eder ve birbirlerinin kız kardeşleriyle evlenirler. Bu durumdan babalar rahatsızdır. Çünkü aynı yöntemi evin babası da yapar. Yeni genç kadın isteyen bir baba genç kadını almak için kendi kızını verir. Eve yeni bir kuma gelmesine sebep olduğu için anneler de kızlarına düşman olmaktadır. Kız kardeşi olmayan erkekler kendilerine eş bulmak için kavga ederler. Çok sayıda kavga eden erkek sonunda bir kızı ya da birinin karısını kaçırmayı başarırsa karşılığında bir cins flüt ödeyerek evlilikleri hukuki bir hale getirilir.
Sayın Mead’in bu araştırmasına baktığımızda gerçekten mesleğinin hakkını verdiğini ve iyi bir işe imza attığını görebiliriz. Böylesine saldırgan ve güvensiz bir kabilenin arasında uzun süre yaşamak zor olsa gerek diye düşünüyorum. İşin en güzel yanı, Sayın Mead aracılığıyla hiç bilmediğimiz farklı bir kabileyi tanımış olmamız. En ilginç özellikleriyle farklı kabile incelemeleriyle tekrar sizlerle olacağız.

* Bu yazı için Nephan Saran – Antropoloji kitabından faydalanılmıştır.