Dario FO kimdir?

Dario Fo, İtalyan oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve oyuncu. 1997 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır. 24 Mart 1926 tarihinde İtalya – Sangiano’da doğan Dario Fo, 13 Ekim 2016 tarihinde İtalya – Milano’da ölmüştür.

Yazarlığa küçük kabare türünde yazılar ve tiyatrolara dair yergili küçük komedi revüleri yazan bir metin yazarının yanında başlayan Dario Fo bu türü o kadar çok sevmiş olacak ki bir süre sonra yergileriyle ünlendi. Bunu yaparken ise diğer yazarlardan farklı olarak insanları acaip bir şekilde güldürebiliyordu.

O dönem düşünüldüğünde bulunan küresel problemler, savaşlar, siyasi makamların adaletsizlikleri onun kendi sanat anlayışını oluşturan etmenlerin başındaydı. Bu toplumsal sorunların hepsini alaycı bir şekilde ele aldı. Bu yüzden hiçbir zaman resmi makamlarca sevilmedi hatta ve hatta hep engellenmeye çalışıldı. Ama O bildiğinden asla şaşmadı. En somut örneği ise bu sene Türkiye’de oyunlarının yasaklanma kararıydı. Ama o yine bildiğinden şaşmadı ve bununla mücadele etmeye karar verdi. Bu kararı ise “Türkiye’de Tiyatro açacağım” açıklamasıyla herkese duyurdu. Kısmet olmaması Türkiye’de yaşayan tiyatro severlerin bir bahtsızlığı diyebiliriz…

1973 senesinde çıkardığı Mistero Buffo oyunundaki rolü ile geniş kitlelerce tanındı. Bu oyunda ortaçağ gizem oyunlarının çağdaş bir uyarlaması olmasına rağmen hem o dönem hem de bu dönemde bile hala manasal olarak değişebilecek bir güncellik özelliğine sahiptir.

Dario Fo edebiyat hayatını dört büyük ödül almıştır; 1981 yılında “Sonning Ödülü”, 1986 yılında “Obie Ödülü”, 1997 yılında “Nobel Edebiyat Ödülü” ve 1997’de ise “İtalya Kültür ve Sanat Altın Madalyası” olmak üzere toplamda dört ödül kazanarak sanatçı kimliğini taçlandırmıştır.

Yazdığı oyunlar; “Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü”, “Klaksonlar, Borazanlar ve Bırtlar”, “Elizabeth, Neredeyse Kadın”,”Kadın Oyunları”, “Ödenmeyecek, Ödemiyoruz”, “Japıon Kuklası” ve “Açık Aile” olmak üzere 7 oyunu vardır. “Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü” en bilinen oyunu olarak kabul edilir.

Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü adlı oyunuyla Nobel Edebiyat Ödülü’nü almaya hak kazanmıştır.